الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
354
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
يرزقون : « گمان مكن كسانى كه در راه خدا كشته شدند مردگانند ، بلكه آنها زنده جاويدند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند » ( آل عمران - 169 ) . جالب اينكه اين تعبير نشان مىدهد كه شهادت اين مرد مؤمن همان ، و داخل شدن او در بهشت همان ، آن چنان فاصله ميان اين دو كم و كوتاه بوده است كه قرآن مجيد در تعبير لطيفش به جاى ذكر شهادت او دخول او را در بهشت بيان كرده ، و چه نزديك است راه بر شهيدان ، راه بهشت و سعادت جاويدان ! روشن است منظور از بهشت در اينجا بهشت برزخى است ، چرا كه هم از آيات و هم از روايات استفاده مىشود كه بهشت جاويدان در قيامت نصيب مؤمنان خواهد شد همانگونه كه دوزخ نيز در مورد بدكاران چنين است . بنا بر اين بهشت و دوزخ ديگرى در عالم برزخ است كه نمونه اى از بهشت و دوزخ رستاخيز مىباشد ، چنان كه در روايت امير مؤمنان على ع در مورد قبر وارد شده است : القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران : « قبر يا باغى از باغهاى بهشت است يا حفره اى از حفرههاى دوزخ » ! ( 1 ) . و اينكه بعضى احتمال دادهاند اين جمله اشاره به خطابى است كه در روز قيامت به اين مؤمن با شهامت و ايثارگر مىشود ، و جنبه مستقبل دارد نه حال ، بر خلاف ظاهر آيه است . به هر حال روح پاك اين مرد به آسمانها ، در جوار قرب رحمت الهى و در نعيم بهشتى ، شتافت ، و در آنجا تنها آرزويش اين بود كه « گفت : اى كاش قوم من مىدانستند » ( * ( قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ ) * ) . اى كاش مىدانستند كه « پروردگارم مرا مشمول آمرزش و عفو خويش قرار
--> ( 1 ) « بحار الانوار » جلد 6 صفحه 218 .