الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

320

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سپس قرآن به عنوان يكى پيشگويى درباره سران كفر و سردمداران شرك مىگويد : « فرمان و وعده الهى بر اكثر آنها تحقق يافته و به همين دليل ايمان نمىآورند » ( * ( لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ) * ) . در اينكه منظور از « قول » در اينجا چيست مفسران احتمالاتى داده‌اند ، ولى ظاهرا منظور همان وعده عذاب جهنم براى پيروان شياطين است ، چنان كه در آيه 13 سوره سجده آمده است « وَلكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لأَمْلأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ » : « ولى سخن من در باره آنها تحقق يافته كه دوزخ را از جن و انس پر مىكنم » ، و در آيه 71 سوره زمر مىخوانيم وَلكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ : « ولى حكم و وعده عذاب در باره كافران محقق شده است » . به هر حال اين در مورد كسانى است كه تمام خطوط ارتباطى خود را با خدا قطع كرده بودند ، پيوندها را گسسته ، و تمام دريچه‌هاى هدايت را به روى خود بسته بودند ، و لجاجت و عناد و خيره سرى را به حد اعلى رسانده‌اند آرى اينها هرگز ايمان نخواهند آورد و راه بازگشتى ندارند چرا كه تمام پلها را در پشت سر خود ويران كرده‌اند . حقيقت اين است كه انسان در صورتى اصلاحپذير و قابل هدايت است كه فطرت توحيدى خود را با اعمال زشت و اخلاق آلوده اش به كلى پايمال نكرده باشد و گرنه تاريكى مطلق بر قلب او چيره خواهد شد و تمام روزنه‌هاى اميد براى او بسته مىشود . ضمنا از اين سخن روشن شد كه منظور از اين اكثريتى كه هرگز ايمان نمىآورند سران شرك و كفرند و همين گونه شد كه گروهى در جنگهاى اسلامى در حال شرك و بت پرستى كشته شدند ، و بعضى كه باقيماندند تا پايان كار در دل ايمان نداشتند ، و گرنه اكثريت مشركان عرب بعد از فتح مكه به مفاد يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّه أَفْواجاً ( سوره نصر آيه 2 ) گروه گروه وارد اسلام شدند .