سرانجام اين بحث را با حديثى كه از پيامبر ص در تفسير آيه اخير وارد شده پايان مىدهيم : طبق اين حديث پيامبر ص مىگويد : خداوند عز و جل فرموده : « اى فرزند آدم به وسيله اراده و خواست من است كه تو مختار آفريده شده اى ، و مىتوانى هر چه را بخواهى براى خودت بخواهى ، و به اراده من تو صاحب اراده شده اى كه مىتوانى هر چه را بخواهى براى خويشتن اراده نمايى ، با نعمتهايى كه به تو دادم نيرو پيدا كرده اى و مرتكب معصيت من شدى ، و با قدرت و عافيت من توانستى فرايض مرا انجام دهى ، بنا بر اين من نسبت به حسنات تو از خودت اولى هستم ، و تو نسبت به گناهانت از من اولى هستى ، پيوسته خيرات از سوى من به وسيله نعمتهايى كه به تو داده‌ام و اصل مىشود و همواره شر و بدى از سوى تو به خودت به خاطر جناياتت مىرسد . . . من هرگز از انذار و اندرز تو فروگذار نكردم ، و به هنگام غرور و غفلت تو را فورا مورد مجازات قرار ندادم » ( بلكه فرصت كافى براى توبه و اصلاح در اختيار تو گذاردم ) سپس پيامبر ص فرمود اين همانست كه خدا مىفرمايد * ( وَلَوْ يُؤاخِذُ اللَّه النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ ) * ( 1 ) . پروردگارا ! ما را از كسانى قرار ده كه قبل از فوت فرصتها بيدار مىشوند و به سوى تو باز مىگردند ، و گذشته تاريك خود را با نور حسنات و جلب رضاى تو روشن مىسازند . بارالها ! اگر رحمتت شامل حال ما نبود آتشى كه از درون اعمال سوء ما زبانه مىكشد ما را در كام خود فرو برده بود ، و اگر نور و تابش غفرانت بر قلب

--> ( 1 ) « تفسير على بن ابراهيم » مطابق نقل نور الثقلين جلد 4 صفحه 370 .