الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
284
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و ظلمت را براى خود مىخرند ، چه زيانى از اين بالاتر ؟ ! و هر يك از اين دو دليل براى محكوم ساختن اين روش نادرست كافى است . تكرار « لا يزيد » ( نمىافزايد ) آن هم به صورت فعل مضارع كه دليل بر استمرار است اشاره اى به اين حقيقت است كه انسان طبعا در جستجوى افزايش و زياده است ، اگر در مسير توحيد قرار گيرد افزايش سعادت و كمال خواهد داشت ، و اگر در مسير كفر گام نهد افزايش خشم و غضب پروردگار و زيان و خسران نصيبش خواهد شد . اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه خشم و غضب در مورد پروردگار نه به آن معنى است كه در مورد انسانها مىباشد ، زيرا خشم در انسان يك نوع هيجان و برافروختگى درونى است كه سرچشمه حركات تند و شديد و خشن مىشود ، و نيروهاى وجود انسان را براى دفاع ، يا گرفتن انتقام ، بسيج مىكند ، ولى در مورد پروردگار هيچيك از اين مفاهيم كه از آثار موجودات متغير و ممكن است وجود ندارد ، بلكه خشم الهى به معنى برچيدن دامنه رحمت و دريغ داشتن لطف از كسانى است كه مرتكب اعمال زشتى شدهاند . آيه بعد پاسخ قاطع ديگرى به مشركان مىدهد و به آنها خاطر نشان مىسازد كه اگر انسان از چيزى تبعيت مىكند يا به آن دل مىبندد بايد دليلى از عقل بر آن داشته باشد ، يا دليلى از نقل قطعى ، شما كه هيچيك از اين دو را در اختيار نداريد تكيه گاهى جز فريب و غرور نخواهيد داشت . مىفرمايد : « به آنها بگو آيا فكر نمىكنيد اين معبودهاى ساختگى كه شما آنها را شريك خدا پنداشتهايد به من نشان دهيد چه چيزى را از زمين آفريدهاند » ؟ ! ( * ( قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّه أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الأَرْضِ ) * ) .