الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
268
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
تفسير : آنجا كه نه غمى است ، نه رنجى ، و نه درماندگى ! اين آيات در حقيقت نتيجه اى است براى آنچه در آيات گذشته آمده بود ، مىفرمايد : « پاداش پيشگامان در خيرات و نيكيها ، باغهاى جاويدان بهشت است كه همگى در آن وارد مىشوند » ( * ( جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها ) * ) ( 1 ) . « جنات » جمع « جنة » به معنى باغ و « عدن » به معنى استقرار و ثبات است ، و معدن را به اين جهت معدن مىگويند كه جايگاه استقرار فلزات و جواهرات است ، بنا بر اين « جنات عدن » باغهاى جاويدان بهشتى است . به هر حال اين تعبير نشان مىدهد كه نعمتهاى عظيم بهشتى جاودانى و ثابت است ، و همچون مواهب دنياى مادى آميخته به اضطراب ناشى از بيم زوال نيست ، بهشتيان نه تنها باغى از بهشت كه باغهاى بسيارى در اختيار دارند . سپس به سه بخش از نعمتهاى بهشتى كه بعضى جنبه مادى دارد و ظاهرى ، و بعضى جنبه معنوى و باطنى ، و قسمتى نيز ناظر به نفى و طرد هر گونه مانع و مزاحم است اشاره كرده ، مىگويد : « اين پيشگامان در خيرات در آن بهشت جاويدان به دستبندهايى از طلا و مرواريد آراستهاند و لباسشان در آنجا حرير است » ! ( * ( يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤاً وَلِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ ) * ) . آنها در اين دنيا به زرق و برقها بىاعتنايى كردند ، و خود را اسير زور زيور
--> ( 1 ) جنات عدن . . . ممكن است خبر مبتداى محذوفى باشد و در تقدير « جزائهم جنات عدن . . . » يا - « * ( أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ ) * » بوده است ( نظير آيه 31 سوره كهف ) بعضى نيز آن را « بدل » از « فضل كبير » دانستهاند ، ولى با توجه به اينكه « فضل كبير » اشاره به ميراث كتاب آسمانى است « جنات » نمىتواند بدل آن بوده باشد ، مگر از باب اينكه مسبب را جانشين سبب كرده باشيم .