الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
221
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مىگيريم . در حقيقت اين آيه توضيحى است براى آيات قبل كه مىفرمود : * ( ذلِكُمُ اللَّه رَبُّكُمْ لَه الْمُلْكُ ) * . . . « اين است خداوند پروردگار شما كه مالكيت و حاكميت در جهان هستى مخصوص او است و ديگران حتى به اندازه پوسته نازك هسته خرما از خود چيزى ندارند » . بنا بر اين انسانها نيازمند به او هستند و نه غير او ، و لذا هرگز نبايد سر تعظيم و تسليم بر آستان غير او بگذارند ، و رفع نيازمندى خود را از غير او بطلبند ، كه آنها نيز همه مانند خودش نيازمند و محتاجند ، حتى بزرگداشت پيامبران الهى و پيشوايان حق به خاطر آن است كه فرستادگان و نمايندگان اويند نه اينكه از خود استقلال دارند . بنا بر اين او هم « غنى » است و هم « حميد » يعنى در عين بىنيازى آن قدر بخشنده و مهربان است كه شايسته هر گونه حمد و سپاسگزارى است ، و در عين بخشندگى و بنده نوازى از همگان بىنياز مىباشد . توجه به اين واقعيت دو اثر مثبت در انسانهاى مؤمن مىگذارد ، از يك سو آنها را از مركب غرور و خود خواهى و طغيان پياده مىكند ، و به آنها هشدار مىدهد كه چيزى از خود ندارند كه به آن ببالند ، هر چه هست امانتهاى پروردگار نزد آنهاست . و از سوى ديگر دست نياز به درگاه غير او دراز نكنند ، و طوق عبوديت غير اللَّه را بر گردن ننهند ، از رنگ همه تعلقات آزاد باشند تا همگان غلام همتشان گردند . مؤمنان با اين ديد و جهان بينى هر چه در عالم مىبينند از پرتو وجود او مىدانند ، و هرگز توجه به اسباب آنها را از « مسبب الاسباب » غافل نمىكند . جمعى از فلاسفه اين آيه را اشاره به برهان معروف « فقر و امكان » يا « امكان