الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

196

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« و تلاش و كوشش آلوده و ناپاك و فاسدشان نابود مىگردد و به جايى نمىرسد » ( * ( وَمَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ ) * ) . گرچه اين فاسدان مفسد چنين مىپندارند كه با ظلم و ستم و دروغ و تقلب مىتوانند عزتى براى خود كسب كنند ، و مال و ثروت و قدرتى ، اما در پايان كار هم عذاب الهى را براى خود فراهم ساخته‌اند و هم تلاشهاى آنها بر باد مىرود . كسانى بودند كه به گفته قرآن « خدايان ساختگى را مايه عزت خود مىپنداشتند » « وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّه آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا » ( مريم - 81 ) . و منافقانى بودند كه خود را عزيز ، و مؤمنان را ذليل فكر مىكردند ، و « مىگفتند اگر به مدينه باز گرديم ، عزيزان ، ذليلان را بيرون خواهند كرد » ! « يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ( منافقون - 8 ) . افراد ديگرى بودند كه قرب فراعنه را مايه عزت خويش تصور مىكردند ، يا از گناه و ظلم و ستم آبرو مىطلبيدند اما همگى سقوط كردند ، و تنها ايمان و عمل صالح است كه به سوى خداوند عزيز بالا مىرود ! « مكر » گرچه در لغت به معنى هر گونه چاره انديشى است ، اما در مواردى به معنى چاره انديشهاى توأم با فساد به كار مىرود كه آيه مورد بحث از آنهاست . « سيئات » در آيه فوق همه زشتيها و بديها را اعم از بديهاى عقيدتى يا عملى شامل مىشود و اينكه بعضى آن را تفسير به توطئه‌هاى مشركان براى كشتن يا تبعيد كردن پيامبر اسلام ص از مكه تفسير كرده‌اند در واقع يكى از مصاديق آن را بيان كرده‌اند نه تمام مفهوم آن را . جمله « يبور » از ماده « بوار » و « بوران » در اصل به معنى كسادى مفرط است ، و از آنجا كه اينچنين كسادى مايه نابودى است اين كلمه به معنى هلاك و نابودى به كار مىرود ، ضرب المثل معرفى است : « كسد حتى فسد » : « آن قدر كساد شد كه فاسد گرديد » !