الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
17
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
حفظ تعادل است ، لذا هنگامى كه شتر بيمار و ناتوان مىشود و مجبور است به هنگام حركت گامهاى خود را كوتاه بر دارد تا بتواند تعادل خود را كمى حفظ كند عرب به اين حالت « رجز » مىگويد ، سپس به هر گونه گناه و پليدى اطلاق شده است . اطلاق كلمه « رجز » ( بر وزن مرض ) به اشعار مخصوص جنگى نيز بخاطر آن است كه مقطعهاى كوتاه و نزديك به هم دارد . به هر حال منظور از « رجز » در اينجا بدترين انواع عذاب است كه با ذكر كلمه « اليم » نيز تاكيد شده است ، و انواع مجازاتهاى دردناك جسمانى و روحانى را شامل مىشود . بعضى به اين نكته توجه كردهاند كه در اينجا قرآن به هنگام بيان نعمتهاى بهشتيان كلمه « من » را بيان نكرده ، تا دليل بر وسعت آن باشد ، ولى اين كلمه در مورد عذاب آمده تا نشانه محدوديت نسبى و بيان رحمت او باشد . * ( « سَعَوْا » ) * از ماده « سعى » به معنى هر گونه تلاش و كوشش است ، و در اينجا منظور كوشش براى تكذيب و انكار آيات حق و باز داشتن مردم از گرايش به آئين پروردگار است . * ( « مُعاجِزِينَ » ) * از ماده « معاجزه » به معنى عاجز كردن است و در اين گونه موارد به كسانى اطلاق مىشود كه از دست كسى بگريزند به طورى كه او نتواند بر آنها سلطه يابد ، بديهى است اين توصيف براى مجرمان بخاطر پندارى است كه آنها عملا نشان مىدادند ، كار آنها به كسانى شباهت داشت كه تصور مىكردند مىتوانند هر جنايتى مىخواهند بكنند و سپس از حوزه قدرت خداوند فرار نمايند .