الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
155
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مىگردد ، به همين دليل اظهار ايمان در آن هنگام گويى از نقطه دور دستى انجام مىگيرد . اصولا چنين ايمانى كه جنبه اضطرارى دارد ، و به خاطر وحشت فوق العاده از عذابى است كه با چشم مشاهده مىكنند ارزشى ندارد ، و لذا در آيات ديگر قرآن مىخوانيم « اينها دروغ مىگويند ، اگر باز گردند همان برنامهها را تكرار مىكنند » ( انعام - 28 ) . « تناوش » از ماده « نوش » ( بر وزن خوف ) به معنى بر گرفتن چيزى است ، و بعضى آن را به معنى گرفتن با سهولت دانستهاند ، يعنى آنها چگونه مىتوانند به آسانى به چنين هدف دور دستى راه يابند ؟ . آنها چگونه مىتوانند در اين لحظه اى كه همه چيز پايان گرفته در مقام جبران خطاهاى خويش بر آيند و ايمان بياورند « در حالى كه پيش از آن - در همان حالتى كه در نهايت اختيار و آزادى اراده بودند - به آن كافر شدند » ؟ ! ( * ( وَقَدْ كَفَرُوا بِه مِنْ قَبْلُ ) * ) . نه تنها كافر شدند بلكه انواع اتهامات را به پيامبر اسلام و تعليمات او بستند و « در باره جهان غيب - عالم ما وراء طبيعت ، و قيامت و نبوت پيامبر - داوريهاى نادرستى مىكردند و از نقطه دور دستى نسبتهايى به آن مىدادند » ( * ( وَيَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ ) * ) . « قذف » چنان كه گفتيم به معنى پرتاب كردن چيزى است ، و « غيب » جهان ما وراء حس است ، و « مكان بعيد » به معنى نقطه دور دست است ، و مجموعا كنايه لطيفى است از كسى كه بدون آگاهى و اطلاع در باره جهان ما وراء طبيعت قضاوت مىكند ، همانگونه كه پرتاب كردن چيزى از نقطه دور دست كمتر به هدف مىخورد اين ظن و گمان و داورى آنها نيز به هدف اصابت نمىكند .