الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
88
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
سپس اضافه مىكند : « هنگامى كه خداوند آنها را از اين مهلكه رهايى بخشيد - امواج فرو نشست ، و او سالم به ساحل نجات رسيد - مردم دو گروه مىشوند بعضى راه اعتدال را پيش مىگيرند و به عهد و پيمانى كه در دل در آن لحظات حساس با خدا كردند پايبند و وفادار مىمانند » ( * ( فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ ) * ) ( 1 ) . ولى گروهى ديگر همه چيز را به دست فراموشى سپرده و باز لشكر غارتگر شرك و كفر بر كشور قلبشان چيره مىشود . جمعى از مفسرين ، آيه فوق را اشاره اى به اسلام آوردن « عكرمة بن ابى جهل » دانستهاند . به هنگام فتح مكه ، چون پيامبر ص همه مردم را جز چهار نفر مشمول عفو عمومى قرار داده بود ، و تنها در مورد اين چهار نفر كه يكى از آنها عكرمة بن ابى جهل بود ، حكم اعدام صادر فرموده بود كه هر كجا آنها را بيابيد از بين ببريد ، ( چرا كه از هيچگونه كارشكنى و كينه توزى و جنايت بر ضد اسلام و مسلمين فروگذار نبودند ) عكرمه ناچار از مكه فرار كرد . به كنار درياى احمر آمد و سوار بر كشتى شد در دريا تند بادى خطرناك دامان او را گرفت ، اهل كشتى به يكديگر گفتند : بيائيد با بتها وداع گوئيد و تنها دست به دامان لطف « اللَّه » بزنيد كه از اين خدايان ما كارى ساخته نيست ! « عكرمه » گفت : اگر جز توحيد ما را در دريا نجات ندهد در خشكى نيز نجات نخواهد داد ، بارالها من با تو عهد و پيمان مىبندم كه اگر مرا از اين مهلكه برهانى به سراغ محمد ص مىروم و دست در دست او مىگذارم ، چرا كه او را بخشنده و كريم مىدانم .
--> ( 1 ) مقتصد از ماده قصد به معنى اعتدال در كار و وفاى به عهد است .