روى سخن را به همه انسانها كرده مىگويد : « آيا نديديد خداوند آنچه را در آسمانها و زمين است مسخر فرمان شما كرد كه در مسير منافع و سود شما حركت كنند » ؟ ( * ( أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّه سَخَّرَ لَكُمْ ، ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ) * ) . تسخير موجودات آسمانى و زمينى براى انسان مفهوم وسيعى دارد كه هم شامل امورى مىشود كه در قبضه اختيار او است و با ميل و اراده اش در مسير منافع خود به كار مىگيرد ، مانند بسيارى از موجودات زمينى ، يا امورى كه در اختيار انسان نيست اما خداوند آنها را مامور ساخته كه به انسان خدمت كند ، همچون خورشيد و ماه . بنا بر اين ، همه موجودات مسخر فرمان خدا در طريق سود انسانها هستند خواه مسخر فرمان انسان باشند يا نه ، و به اين ترتيب لام در « لكم » به اصطلاح لام منفعت است ( 1 ) . سپس مىافزايد : « خداوند نعمتهاى خود را - اعم از نعمتهاى ظاهر و باطن - بر شما گسترده و افزون ساخت » ( * ( وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَه ظاهِرَةً وَباطِنَةً ) * ) . « اسبغ » از ماده « سبغ » ( بر وزن صبر ) در اصل به معنى پيراهن يا زره گشاد و وسيع و كامل است ، سپس به نعمت گسترده و فراوان نيز اطلاق شده است . در اينكه منظور از نعمتهاى « ظاهر » و « باطن » در اين آيه چيست ؟ مفسران بسيار سخن گفته‌اند . بعضى نعمت « ظاهر » را چيزى مىدانند كه براى هيچكس قابل انكار نيست

--> ( 1 ) در باره تسخير موجودات براى انسان در جلد 10 ذيل آيه 2 سوره رعد صفحه 120 بحثهاى ديگرى نيز داشتيم .