الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
5
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
محتواى سوره لقمان مشهور و معروف ميان مفسران اين است كه اين سوره در مكه نازل شده گر چه بعضى مانند شيخ طوسى در تبيان ، اندكى از آيات اين سوره را مانند آيه چهارم كه سخن از نماز و زكات مىگويد ، و يا مانند فخر رازى كه علاوه بر اين آيه آيه 27 را كه از علم وسيع پروردگار بحث مىكند استثناء كردهاند ، ولى دليل روشنى براى اين استثناها وجود ندارد ، چرا كه نماز و زكات ( البته زكات به صورت كلى ) در مكه نيز وجود داشته است ، و داستان شرح وسعت علم پروردگار نيز چيزى نيست كه نشانه مدنى بودن در آن باشد . بنا بر اين سوره لقمان به حكم مكى بودن مشتمل بر محتواى عمومى سورههاى مكى است ، يعنى پيرامون عقايد اساسى اسلامى مخصوصا « مبدء » و « معاد » و همچنين « نبوت » بحث مىكند . به طور كلى محتواى اين سوره در پنج بخش خلاصه مىشود : بخش اول بعد از ذكر حروف مقطعه اشاره به عظمت قرآن و هدايت و رحمت بودن آن براى مؤمنانى كه واجد صفات ويژه هستند مىكند ، و در نقطه مقابل ، سخن از كسانى مىگويد كه در برابر اين آيات آن چنان سرسختى و لجاجت نشان مىدهند كه گويى گوشهايشان كر است ، علاوه بر اين سعى دارند با ايجاد سرگرميهاى ناسالم ديگران را نيز از قرآن منحرف نمايند . بخش دوم از نشانههاى خدا در آفرينش آسمان و بر پا داشتن آن بدون هيچگونه ستون ، و آفرينش كوهها در زمين ، و جنبندگان مختلف ، و نزول باران