الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

359

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

فخر رازى در تفسيرش در اينجا بيان جالب ديگرى دارد كه با آنچه گفتيم قابل جمع است ، او مىگويد : « انسان در اين دنيا به خاطر غرق شدن در امور مادى و تلاش براى معاش غالبا از خدا غافل مىشود ، ولى در قيامت كه همه اين شواغل فكرى بر طرف مىگردد انسان با تمام وجودش متوجه پروردگار عالم مىشود و اين است معنى لقاء اللَّه » ( 1 ) . ضمنا از آنچه گفتيم روشن شد كه گفتار بعضى از مفسران كه اين تعبير را اشاره به لحظه مرگ و ملاقات با فرشته مرگ دانسته‌اند نه مناسب آيات مورد بحث است و نه تعبيرات مشابه آن در آيات ديگر قرآن ، به خصوص كه ضمير مفعولى در جمله « يلقونه » به صورت مفرد آمده كه اشاره به ذات پاك خدا است ، در حالى كه فرشتگان قبض ارواح جمعند و كلمه ملائكة در آيه قبل نيز به صورت جمع آمده است ( مگر اينكه كلمه اى در تقدير گرفته شود ) . 3 - پاداشهاى مؤمنان هم اكنون آماده است ! جمله أعد لهم اجرا كريما كه نشان مىدهد هم اكنون بهشت و نعمتهايش آفريده شده و در انتظار مؤمنان است اين سؤال را ممكن است برانگيزد كه آماده ساختن در مورد كسانى شايسته است كه قدرتشان محدود باشد و گاه نتوانند به هنگام نياز آنچه را مىخواهند فراهم سازند ، ولى در برابر قدرت نامحدود پروردگار كه هر لحظه چيزى را اراده كند فرمان مىدهد « موجود شو » ! آن نيز فورا موجود مىشود ، چنين نيازى احساس نمىگردد ، پس تكيه روى « آماده سازى » در اين آيه و ساير آيات قرآن براى چه منظورى است ؟ ! اما توجه به يك نكته ، مشكل را حل مىكند و آن اينكه : آماده ساختن چيزى هميشه براى محدود بودن قدرت نيست ، بلكه گاه براى دلگرمى و اطمينان

--> ( 1 ) « تفسير كبير فخر رازى » ذيل آيه مورد بحث .