قيامت مقامشان از همه برتر است « ؟ ! فرمود : الذاكرون اللَّه كثيرا : « آنها كه خدا را بسيار ياد مىكنند » . ابو سعيد مىگويد : عرضكردم يا رسول اللَّه ! و من الغازى فى سبيل اللَّه ؟ : « آيا چنين كسانى حتى از جنگجويان راه خدا و الا مقامترند » ؟ ! فرمود : لو ضرب بسيفه فى الكفار و المشركين حتى ينكسر و يختضب دما لكان الذاكرون اللَّه افضل درجه منه ! « اگر با شمشيرش آن قدر بر پيكر كفار و مشركين بزند كه شمشيرش بشكند و با خون رنگين شود آنها كه ياد خدا بسيار مىكنند از او برترند » ! ( 1 ) . چرا كه جهاد خالصانه نيز بدون ذكر كثير خداوند ممكن نيست . و از اينجا معلوم مىشود كه ذكر كثير معنى وسيعى دارد و اگر در بعضى از روايات به تسبيح حضرت فاطمه زهرا عليها السلام ‹ 34 مرتبه اللَّه اكبر و 33 مرتبه الحمد للَّه و 33 مرتبه سبحان اللَّه ) و در كلمات بعضى از مفسران به ذكر صفات عليا و اسماء حسنى و تنزيه پروردگار از آنچه شايسته او نيست يا مانند آن تفسير شده ، همه از قبيل بيان ذكر مصداق روشن است ، نه محدود ساختن مفهوم آيه به خصوص اين مصاديق است . همانگونه كه از سياق آيات به خوبى بر مىآيد منظور از « تسبيح خداوند در هر صبح و شام » همان دوام تسبيح است ، و ذكر خصوص اين دو وقت به عنوان آغاز و پايان روز مىباشد ، و اينكه بعضى آن را به نماز صبح و عصر يا مانند آن تفسير كرده‌اند باز از قبيل ذكر مصداق است . به اين ترتيب « ذكر كثير خداوند ، و تسبيح او هر صبح و شام » جز به تداوم توجه به پروردگار و تنزيه و تقديس مداوم او از هر عيب و نقص حاصل نمىگردد ، و مىدانيم كه ياد خدا براى روح و جان انسان همچون غذا و آب است براى تن ،

--> ( 1 ) « در المنثور » طبق نقل « الميزان » جلد 16 صفحه 353 .