الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
324
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
لذا در جمله بعد مىفرمايد : « اين سنت الهى در مورد پيامبران در امم پيشين نيز جارى بوده است » ( * ( سُنَّةَ اللَّه فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ) * ) . تنها تو نيستى كه گرفتار اين مشكلى ، بلكه همه انبياء به هنگام شكستن سنتهاى غلط گرفتار اين ناراحتيها بودهاند . مشكل بزرگ در اين قضيه ، منحصر به شكستن اين دو سنت جاهلى نبود ، بلكه چون پاى ازدواج پيامبر ص در ميان بود ، اين امر مىتوانست دستاويز ديگرى به دشمنان براى عيبجويى بدهد كه شرح آن خواهد آمد . و در پايان آيه براى تثبيت قاطعيت در اين گونه مسائل بنيادى مىفرمايد « فرمان خدا همواره روى حساب و برنامه دقيقى است و بايد به مرحله اجرا در آيد » ( * ( وَكانَ أَمْرُ اللَّه قَدَراً مَقْدُوراً ) * ) . تعبير به « * ( قَدَراً مَقْدُوراً ) * » ، ممكن است اشاره به حتمى بودن فرمان الهى باشد ، و ممكن است ناظر به رعايت حكمت و مصلحت در آن باشد اما مناسبتر با مورد آيه اين است كه هر دو معنى از آن اراده شود ، يعنى فرمان خدا هم روى حساب است و هم بى چون و چرا لازم الاجراء است . جالب اينكه در تواريخ مىخوانيم : پيامبر اسلام در مورد ازدواج با زينب آن چنان دعوت عامى براى صرف غذا از مردم به عمل آورد كه در مورد هيچيك از همسرانش سابقه نداشت ! ( 1 ) . گويا با اين كار مىخواست نشان دهد كه به هيچوجه مرعوب سنتهاى خرافى محيط نيست ، بلكه به اجراى اين دستور الهى افتخار مىكند ، بعلاوه در نظر داشت كه از اين راه آوازه شكستن اين سنت جاهلى به گوش همگان
--> ( 1 ) مفسر بزرگ مرحوم طبرسى در « مجمع البيان » چنين نقل مىكند فتزوجها رسول اللَّه ( ص ) . . . و ما أولم على امرأة من نسائه ما أولم عليها ، ذبح شاة و اطعم الناس الخبز و اللحم ، حتى امتد النهار ( مجمع البيان ج 8 ص 361 ) .