و ما يثبت فى القلوب من صفة الاسلام ، و ما ظهر من العمل به : « اسلام شهادت به توحيد و تصديق به رسالت پيامبر است ، هر كس اقرار به اين دو كند جانش ( در پناه حكومت اسلامى ) محفوظ خواهد بود ، و ازدواج مسلمانان با او جايز ، و مىتواند از مسلمين ارث ببرد ، و گروهى از مردم مشمول همين ظاهر اسلامند ، اما » ايمان « نور هدايت و حقيقتى است كه در دل از وصف اسلام جاى مىگيرد ، و اعمالى است كه به دنبال آن مىآيد » ( 1 ) . « قانت » از ماده « قنوت » چنان كه قبلا هم گفته‌ايم به معنى اطاعت توأم با خضوع است ، اطاعتى كه از ايمان و اعتقاد سر زند ، و اين اشاره به جنبه‌هاى عملى و آثار ايمان مىباشد . سپس به يكى ديگر از مهمترين صفات مؤمنان راستين ، يعنى حفظ زبان پرداخته مىگويد : « و مردان راستگو و زنان راستگو » ( * ( وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقاتِ ) * ) . از روايات اسلامى استفاده مىشود كه استقامت و درستى ايمان انسان به استقامت و درستى زبان او است : لا يستقيم ايمان امرء حتى يستقيم قلبه ، و لا يستقيم قلبه حتى يستقيم لسانه : « ايمان انسان به درستى نمىگرايد تا قلبش درست شود ، و قلبش درست نمىشود تا زبانش درست شود » ! ( 2 ) . و از آنجا كه ريشه ايمان ، صبر و شكيبايى در مقابل مشكلات است ، و نقش آن در معنويات انسان همچون نقش « سر » است در برابر « تن » ، پنجمين وصف آنها را اين گونه بازگو مىكند : « و مردان صابر و شكيبا و زنان صابر و شكيبا » ( * ( وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِراتِ ) * ) . از طرفى مىدانيم يكى از بدترين آفات اخلاقى ، كبر و غرور و حب جاه است ،

--> ( 1 ) اصول كافى جلد 2 صفحه 21 باب ان الايمان يشرك الاسلام . ( 2 ) محجة البيضاء جلد 5 ص 193 .