الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
245
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آيه بعد اشاره به گروه خاصى از مؤمنان است كه در تاسى به پيامبر ص از همه پيشگامتر بودند ، و بر سر عهد و پيمانشان با خدا يعنى فدا كارى تا آخرين نفس و آخرين قطره خون ايستادند ، مىفرمايد : « در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بستهاند ايستادهاند ، بعضى از آنها به عهد خود وفا كرده ، جان را به جان آفرين تسليم نمودند و در ميدان جهاد شربت شهادت نوشيدند ، و بعضى نيز در انتظارند » ( * ( مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَه وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ ) * ) . « و هيچگونه تغيير و تبديل در عهد و پيمان خود ندادند » و كمترين انحراف و تزلزلى در كار خود پيدا نكردند ( * ( وَما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا ) * ) . به عكس منافقان و يا مؤمنان ضعيف الايمان كه طوفان حوادث آنها را به اين طرف و آن طرف مىافكند ، و هر روز فكر شوم و تازه اى در مغز ناتوان خود مىپروراندند ، اينان همچون كوه ، ثابت و استوار ايستادند ، و اثبات كردند « عهدى كه با او بستند هرگز گسستنى نيست » ! واژه « نحب » ( بر وزن عهد ) به معنى عهد و نذر و پيمان است ، و گاه به معنى مرگ و يا خطر و يا سرعت سير و يا گريه با صداى بلند نيز آمده » . در ميان مفسران گفتگو است كه اين آيه به چه افرادى ناظر است ؟ . دانشمند معروف اهل سنت ، « حاكم ابو القاسم حسكانى » با سند از على ع نقل مىكند كه فرمود : فينا نزلت « * ( رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه ) * ، » فانا و اللَّه المنتظر و ما بدلت تبديلا ! : « آيه * ( رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه ) * در باره ما نازل شده است ، و من به خدا همان كسى هستم كه انتظار ( شهادت ) را مىكشم ، ( و قبلا مردانى از ما همچون حمزه سيد الشهدا ع شربت شهادت
--> ( 1 ) « مفردات راغب » « مجمع البيان » و « لسان العرب » ( نحب ) .