با ايمان و اسلام سازگار نيست در حالى كه بروز اين قبيل افكار در حد يك وسوسه آن هم در شرائط بسيار سخت و بحرانى ، براى افراد ضعيف الايمان و تازه مسلمان يك امر طبيعى است ! ( 1 ) . اينجا بود كه كوره امتحان الهى سخت داغ شد ، چنان كه در آيه بعد مىگويد : « در آنجا مؤمنان آزمايش شدند و تكان سختى خوردند » ( * ( هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَزُلْزِلُوا زِلْزالًا شَدِيداً ) * ) . طبيعى است هنگامى كه انسان گرفتار طوفانهاى فكرى مىشود ، جسم او نيز از اين طوفان بر كنار نمىماند ، و در اضطراب و تزلزل فرو مىرود ، بسيار ديده‌ايم افرادى كه ناراحتى فكرى دارند در همان جاى خود كه نشسته‌اند مرتبا تكان مىخورند ، دست بر دست مىمالند ، و اضطراب خود را در حركات خود كاملا مشخص مىنمايند . يكى از شواهد اين وحشت شديد اين بود كه نقل كرده‌اند پنج قهرمان معروف عرب كه عمرو بن عبد ود سرآمد آنها بود لباس جنگ پوشيده و با غرور خاصى به ميدان آمدند و هل من مبارز گفتند ، مخصوصا « عمرو بن عبد ود » رجز مىخواند و بهشت و آخرت را به مسخره گرفته بود ، و مىگفت : « مگر نمىگوئيد مقتولين شما در بهشت خواهند بود ؟ آيا كسى از شما شوق ديدار بهشت در سر ندارد ؟ ! ولى در برابر نعره‌هاى او سكوت بر لشكر حكمفرما بود ، و كسى جرات مقابله را نداشت ، جز على بن ابى طالب ع كه به مقابله برخاست و پيروزى بزرگى نصيب مسلمانان نمود كه در بحث نكات مشروحا خواهد آمد .

--> ( 1 ) جمعى از مفسران ، « ظنون » را در اينجا به معنى اعم از گمان بد و خوب گرفته‌اند ، ولى قرائن موجود در اين آيه و آيه بعد نشان مىدهد كه مراد گمانهاى بد است .