فرشتگانى است كه يارى آنها نسبت به مؤمنان در غزوه بدر نيز صريحا در قرآن مجيد آمده است ولى همانگونه كه در ذيل آيه 9 سوره انفال بيان كرديم دليلى در دست نيست كه فرشتگان ، اين جنود الهى ناپيدا ، رسما وارد ميدان و مشغول جنگ شده باشند ، بلكه قرائنى در دست است كه نشان مىدهد آنها براى تقويت روحيه مؤمنان و دلگرمى آنان نازل گشته‌اند ( 1 ) . آيه بعد كه ترسيمى از وضع بحرانى جنگ احزاب ، و قدرت عظيم جنگى دشمنان ، و نگرانى شديد بسيارى از مسلمانان است چنين مىگويد : « به خاطر بياوريد زمانى را كه آنها از طرف بالا و پائين شهر شما وارد شدند ( و مدينه را در محاصره خود قرار دادند ) و هنگامى را كه چشمها از شدت وحشت خيره شده بود جانها به لب رسيده بود ، و گمانهاى گوناگون بدى به خدا مىبرديد » ! ( * ( إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زاغَتِ الأَبْصارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّه الظُّنُونَا ) * ) . بسيارى از مفسران كلمه « فوق » را در اين آيه اشاره به جانب شرق مدينه مىدانند كه قبيله « غطفان » از آنجا وارد شدند و « اسفل » را اشاره به غرب كه قبيله « قريش » و همراهان آنها از آنجا ورود كردند . البته با توجه به اينكه مكه درست در جنوب مدينه واقع شده ، قبائل مشركين مكه بايد از جنوب آمده باشند ، ولى شايد وضع جاده و مدخل مدينه چنان بوده كه آنها كمى شهر را دور زده و از غرب وارد شده‌اند و به هر حال جمله بالا اشاره به محاصره اين شهر از سوى دشمنان مختلف اسلام است . جمله « * ( زاغَتِ الأَبْصارُ ) * » با توجه به اينكه « زاغت » از ماده « زيغ » به

--> ( 1 ) براى توضيح بيشتر در اين زمينه به جلد « هفتم » تفسير نمونه صفحه 103 به بعد مراجعه نمائيد .