الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

211

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نخست مىفرمايد : « به خاطر بياور هنگامى را كه از پيامبران پيمان گرفتيم و همچنين از تو و از * ( نُوحٍ وَإِبْراهِيمَ وَمُوسى وَعِيسَى ) * بن مريم ، آرى از همه آنها پيمان شديد و محكمى گرفتيم » ( * ( وَإِذْ أَخَذْنا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَإِبْراهِيمَ وَمُوسى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنا مِنْهُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً ) * ) . به اين ترتيب نخست تمام پيامبران را در مساله ميثاق مطرح مىكند ، سپس از پنج پيامبر اولوا العزم نام مىبرد كه در آغاز آنها شخص پيامبر اسلام به خاطر شرافت و عظمتى كه دارد آمده است ، و بعد از او چهار پيامبر اولوا العزم ديگر به ترتيب زمان ظهور ( نوح و ابراهيم و موسى و عيسى ع ) ذكر شده‌اند . اين نشان مىدهد كه پيمان مزبور پيمانى همگانى بوده كه از تمام انبياء گرفته شده ، هر چند پيامبران اولوا العزم به طور مؤكدترى در برابر اين پيمان متعهد بوده‌اند ، پيمانى كه با جمله * ( أَخَذْنا مِنْهُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً ) * تاكيد فوق العاده آن بيان شده است ( 1 ) . مهم اين است بدانيم اين چه پيمان مؤكدى بوده كه پيامبران همه زير بار آن هستند ، در اينجا مفسران سخنان گوناگونى دارند كه مىتوان گفت همه آنها شاخه‌هاى مختلف يك اصل كلى است ، و آن ادا كردن مسئوليت تبليغ و رسالت و رهبرى و هدايت مردم در تمام زمينه‌ها و ابعاد است . آنها موظف بودند همه انسانها را قبل از هر چيز به سوى توحيد دعوت كنند . و نيز موظف بودند يكديگر را تاييد نمايند ، و پيامبران پيشين امتهاى خود را براى پذيرش پيامبران بعد آماده سازند ، همانگونه كه پيامبران بعد دعوت پيامبران پيشين را تصديق و تاكيد نمايند .

--> ( 1 ) ميثاق - چنان كه راغب در مفردات مىگويد : به معنى پيمان مؤكدى است كه توأم با سوگند و عهد بوده باشد ، بنا بر اين ذكر « غليظا » در آيه تاكيدى است افزون بر اين معنى .