الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
174
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
دارند ، و فرياد مىزنند ، و نتيجه كفر و آلودگى را بازگو مىكنند ، اما گويى گوش شنوا را به كلى از دست دادهاند . لذا در پايان آيه مىافزايد : « در اين موضوع نشانه هايى از قدرت خدا ، و درسهاى عبرتى است آيا نمىشنوند » ؟ ( * ( إِنَّ فِي ذلِكَ لآياتٍ أَ فَلا يَسْمَعُونَ ) * ) . در آيه بعد به يكى از مهمترين نعمتهاى الهى كه مايه آبادى همه سرزمينها و وسيله حيات همه موجودات زنده است اشاره مىكند تا روشن شود همانگونه كه خداوند قدرت بر ويران ساختن سرزمين تبهكاران دارد ، قادر بر آباد كردن زمينهاى ويران و مرده ، و اعطاى همه گونه موهبت را به بندگانش دارد . مىفرمايد : « آيا نديدند كه ما آب را به سوى زمينهاى خشك و بى آب و علف مىرانيم ، و به وسيله آن زراعتهايى مىرويانيم كه هم چارپايانشان از آن مىخورند ، و هم خودشان تغذيه مىكنند ؟ آيا نمىبينند » ؟ ( * ( أَ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِه زَرْعاً تَأْكُلُ مِنْه أَنْعامُهُمْ وَأَنْفُسُهُمْ أَ فَلا يُبْصِرُونَ ) * ) . « جرز » ( بر وزن شتر ) به معنى زمينى است كه گياه از آن ريشه كن شده يا به تعبير ديگر به هيچوجه گياهى از آن نمىرويد ، و در اصل از ماده « جرز » ( بر وزن مرض ) به معنى قطع كردن و بريدن است . گويى هر گونه گياه از چنين زمينى بريده شده ، و يا زمين خودش ، آن گياهان را قطع كرده است . جالب اينكه در اينجا تعبير به نسوق الماء ( آب را مىرانيم ) شده است ، اشاره به اينكه طبيعت آب به مقتضاى سنگينيش ايجاب مىكند كه روى زمين و در گودالها باشد ، و به مقتضاى روان بودنش بايد در اعماق زمين فرو رود ، ولى هنگامى كه فرمان ما فرا رسد طبيعت خود را از دست داده تبديل به بخار سبكى