الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
146
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
همين ويژگى در بعضى ديگر از آيات قرآن به عنوان يكى از برجسته ترين صفات انبياء ذكر شده است ، چنان كه خداوند در باره گروهى از پيامبران بزرگ مىگويد : إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَبُكِيًّا : « هنگامى كه آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مىشد به خاك مىافتادند و سجده مىكردند و گريه شوق سر مىدادند » ( سوره مريم آيه 58 ) . گر چه « آيات » در اينجا به طور مطلق ذكر شده ، ولى پيدا است كه منظور از آن بيشتر آياتى است كه دعوت به توحيد و مبارزه با شرك مىكند . 2 و 3 - نشانه دوم و سوم آنها « تسبيح » و « حمد » پروردگار است ، از يك سو خدا را از نقائص پاك و منزه مىشمرند ، و از سوى ديگر او را به خاطر صفات كمال و جمالش ، حمد و ستايش مىنمايند . 4 - وصف ديگر آنها تواضع و فروتنى و ترك هر گونه استكبار است چرا كه كبر و غرور نخستين پله نردبان كفر و بى ايمانى است ، و تواضع و فروتنى در مقابل حق و حقيقت نخستين گام ايمان است ! آنها كه در راه كبر و خود بينى گام بر مىدارند نه در برابر خدا سجده مىكنند ، نه تسبيح و حمد او را بجا مىآورند ، و نه حق بندگان او را به رسميت مىشناسند ، آنها بت بزرگى دارند و آن خودشان است ! سپس به اوصاف ديگر آنها اشاره كرده مىگويد : « پهلوهايشان از بسترها در دل شب دور مىشود » به پا مىخيزند و رو به درگاه خدا مىآورند و به راز و نياز با او مىپردازند ( * ( تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ ) * ) ( 1 ) .
--> ( 1 ) « تتجافى » از ماده « جفا » در اصل به معنى برداشتن و دور ساختن است « جنوب » جمع « جنب » به معنى پهلو است و « مضاجع » جمع « مضجع » به معنى بستر است ، و دور شدن پهلو از بستر كنايه از برخاستن از خواب و پرداختن به عبادت پروردگار در دل شب است .