الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
130
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ ( آل عمران - 59 ) زيرا منظور خاك آميخته به آب يعنى گل است . از اينجا دو نكته روشن مىشود : 1 - آنها كه احتمال دادهاند منظور از آفرينش انسان از خاك اين است كه افراد بشر از گياهان - بطور مستقيم يا غير مستقيم - تغذيه مىكنند و گياهان نيز همه از خاكند ، درست نيست ، چرا كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مىكنند و آيات مورد بحث به قرينه آيات ديگر قرآن اشاره به آفرينش « شخص آدم » است كه از خاك آفريده شد . 2 - همه اين آيات ، دليلى است بر نفى فرضيه تكامل ( لا اقل در مورد انسان ) و اينكه نوع بشر كه منتهى به « آدم » مىشود داراى يك خلقت مستقل است . و آنها كه گمان كردهاند آيات آفرينش از خاك اشاره به نوع انسان است كه با هزاران واسطه به موجودات تك سلولى باز مىگردد ، و آنها نيز طبق فرضيات اخير از لجنهاى كنار اقيانوسها به وجود آمدهاند ، و اما خود « آدم » فردى بود كه از ميان نوع بشر برگزيده شد و خلقت مستقلى نداشت ، بلكه امتياز او صفات ويژه او بود ، به هيچوجه با ظواهر آيات قرآن سازگار نيست . مجددا تاكيد مىكنيم مساله تحول انواع ، يك قانون مسلم علمى نيست ، تنها يك فرضيه است ، زيرا چيزى كه ريشه آن در مليونها سال قبل نهفته شده و مسلما قابل تجربه و مشاهده حسى نيست نمىتواند در رديف قوانين ثابت علمى در آيد ، بلكه فرضيه اى است كه براى توجيه پديده تنوع انواع به وجود آمده و ارزش آن ، بيش از اين نيست كه پديده هايى را توجيه تخمينى كند ، و مىدانيم فرضيهها دائما در حال تغيير و دگرگونى هستند و در برابر فرضيههاى جديد ميدان را خالى مىكنند .