الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
125
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
خلق كرده . و هم به اين انسان هشدار دهد كه تو از كجا آمده اى و به كجا خواهى رفت . پيدا است اين آيه سخن از آفرينش « آدم » مىگويد ، نه همه انسانها ، چرا كه ادامه نسل او در آيه بعد مطرح است ، و ظاهر اين آيه دليل روشنى است بر - خلقت مستقل انسان و نفى فرضيه تحول انواع ( لا اقل در مورد نوع انسان ) . گر چه بعضى خواستهاند اين آيه را چنين تفسير كنند كه با فرضيه تكامل انواع نيز مىسازد زيرا آفرينش انسان به انواع پستتر بر مىگردد ، و آنها نيز به آب و گل سرانجام منتهى مىشود . ولى ظاهر تعبير آيه اين است كه ميان « آدم » و « گل » انواع ديگرى - آن هم انواعى بى شمار - از موجودات زنده فاصله نبوده ، بلكه آفرينش انسان بدون واسطه از گل صورت گرفته است . البته قرآن در مورد انواع ديگر جانداران سخنى به ميان نياورده است . اين معنى با توجه به آيه 59 سوره آل عمران روشنتر مىشود آنجا كه مىفرمايد : إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ : « آفرينش عيسى بدون وجود پدر چيز عجيبى نيست همانند آفرينش آدم است كه او را از خاك آفريد » . و در سوره حجر آيه 26 مىفرمايد : وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ « ما انسان را از گل خشكيده كه از گل بد بوى آفريده شده بود گرفتيم » . از مجموع آيات چنين استفاده مىشود كه آفرينش آدم به صورت يك خلقت مستقل ، از خاك و گل به وجود آمده است ، و مىدانيم فرضيه تحول انواع هرگز به صورت يك مساله قطعى علمى در نيامده كه به خاطر تضادش با ظهور آيات فوق بخواهيم آنها را طور ديگر تفسير كنيم ، و به تعبير ديگر ما دام كه قرينه اى روشن