الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

113

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مىزنيد ؟ « آيا متذكر نمىشويد » ؟ ! ( * ( أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ ) * ) . در حقيقت مراحل سه گانه توحيد كه در آيه فوق منعكس است هر كدام دليلى بر ديگرى محسوب مىشود ، توحيد خالقيت دليل بر توحيد حاكميت است و توحيد حاكميت دليل بر توحيد ولى و شفيع و معبود . در اينجا سؤالى براى بعضى از مفسران مطرح شده كه جواب آن چندان پيچيده نيست ، و آن اينكه جمله اخير مىگويد : غير از خدا شما سرپرست و شفاعت كننده اى نداريد ، و مفهومش اين است كه ولى و شفيع شما تنها خدا است ، آيا ممكن است كسى نزد خودش شفاعت كند ؟ ! اين سؤال را از سه راه مىتوان پاسخ گفت : 1 - با توجه به اينكه همه شفيعان بايد به اجازه او شفاعت كنند مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَه إِلَّا بِإِذْنِه : « چه كسى مىتواند نزد او جز به اجازه او شفاعت كند » ( بقره - 255 ) بنا بر اين مىتوان گفت كه شفاعت هر چند از ناحيه پيامبران و اولياء الهى باشد باز به ذات پاك او بر مىگردد ، خواه شفاعت براى آمرزش گناهان باشد و يا براى رسيدن به نعمتهاى الهى . شاهد اين سخن ، آيه اى است كه درست به مضمون همين آيه در آغاز سوره يونس آمده و در آنجا مىخوانيم : يُدَبِّرُ الأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِه : « هيچ شفاعت كننده اى جز بعد از اجازه او نخواهد بود » ( يونس - 3 ) . 2 - با توجه به اينكه به هنگام توسل به درگاه پروردگار ما به صفات او متوسل مىشويم ، از رحمانيت و رحيميتش ، از غفاريت و غفوريتش ، و از فضل و كرمش استمداد مىجوئيم گويى او را نزد خودش شفيع قرار مىدهيم ، و اين صفات را واسطه ميان خود و ذات پاكش مىشمريم ، هر چند در حقيقت صفات او عين ذات او است . اين همان چيزى است كه در دعاى كميل در عبارت پر معنى على ع آمده