« حكومت در آن روز از آن خداوند رحمان است » ( * ( الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمنِ ) * ) . حتى آنها كه در اين جهان نوعى حكومت مجازى و محدود و فانى و زودگذر داشتند نيز از صحنه حكومت كنار مىروند ، و حاكميت از هر نظر و در تمام جهات مخصوص ذات پاك او مىشود ، و به همين دليل « آن روز روز سختى براى كافران خواهد بود » ( * ( وَكانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرِينَ عَسِيراً ) * ) . آرى در آن روز كه قدرتهاى خيالى به كلى از ميان مىروند و حاكميت مخصوص خدا مىشود پناهگاههاى كافران فرو مىريزد ، و قدرتهاى جبار و طاغوتى محو مىشوند ، هر چند در اين جهان نيز همه در برابر اراده او بى رنگ بودند ولى در اينجا ظاهرا زرق و برقى داشتند اما در قيامت كه صحنه بروز واقعيتها ، و برچيده شدن مجازها و خيالها و پندارها است ، افراد بى ايمان در برابر مجازاتهاى الهى چه تكيه گاهى مىتوانند داشته باشند و به همين دليل آن روز فوق العاده بر آنها سخت خواهد گذشت . در حالى كه براى مؤمنان بسيار يسير و سهل و آسان است . در حديثى از ابو سعيد خدرى نقل شده كه وقتى پيامبر ص آيه « فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُه خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ » را كه نشان مىدهد روز قيامت معادل پنجاه هزار سال است تلاوت فرمود ، عرض كردم چه روز طولانى و عجيبى است ؟ ! پيامبر ص فرمود : و الذى نفسى بيده انه ليخفف عن المؤمن حتى يكون اخف عليه من صلاة مكتوبة يصليها فى الدنيا : « سوگند به آن كسى كه جانم به دست او است كه آن روز براى مؤمن سبك مىشود به مقدار مدت يك نماز فريضه كه در دنيا انجام مىدهد » ! ( 1 ) . دقت در ساير آيات قرآن ، دلائل سخت بودن آن روز را بر كافران روشن

--> ( 1 ) تفسير قرطبى جلد 7 صفحه 4739 .