الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
59
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
واژه « عمل » به طورى كه راغب در مفردات گفته به معنى هر كارى است كه با قصد انجام مىگيرد ، ولى فعل ، اعم از آن است ، يعنى به كارهايى كه با قصد يا بى قصد انجام مىگيرد هر دو اطلاق مىشود ( 1 ) . جمله « قدمنا » از ماده « قدوم » به معنى « وارد شدن » يا « به سراغ چيزى رفتن » است ، و در اينجا دليل بر تاكيد و جدى بودن مطلب است ، يعنى مسلما و بطور قطع تمام اعمال آنها را كه با توجه و از روى اراده انجام دادهاند - هر چند ظاهرا كارهاى خير باشد - به خاطر شرك و كفرشان همچون ذرات غبار در هوا محو و نابود مىكنيم . آفات اعمال صالح واژه « هباء » به معنى ذرات بسيار ريز غبار است كه در حال عادى ، ابدا به چشم نمىآيد ، مگر زمانى كه نور آفتاب از روزنه يا دريچه اى به داخل اطاق تاريكى بيفتد و اين ذرات را روشن و قابل مشاهده سازد . اين تعبير نشان مىدهد كه اعمال آنها بقدرى بى ارزش و بى اثر خواهد شد كه اصلا گويى عملى وجود ندارد ، هر چند ساليان دراز تلاش و كوشش كرده باشند . اين آيه نظير آيه 18 سوره ابراهيم است كه مىفرمايد : مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِه الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ : « اعمال كسانى كه به پروردگارشان كافر شدند همچون خاكسترى است در برابر تندباد در يك روز
--> ( 1 ) اين تفاوت را « راغب » در ماده « عمل » مىگويد ، هر چند در ماده « فعل » خلاف آن را بيان داشته ، اما با توجه به موارد استعمال اين دو كلمه ، اين تفاوت صحيح به نظر مىرسد ، البته ممكن است موارد استثناء نيز داشته باشد چنان كه به گاوهايى كه كار مىكنند ، عوامل مىگويند .