من چه اتفاقى افتاده و من چه كرده‌ام ؟ ! گفتند : پيامبر ص آن ساختمان مجلل تو را ديده و ناراحت شده . مرد انصارى رفت و آن قبه و بارگاه را با خاك يكسان كرد ، يك روز پيامبر ص آمد و آن را نديد ، فرمود چه بر سر اين ساختمان كه اينجا بود آمد ؟ جريان را عرض كردند : فرمود : ان لكل بناء يبنى و بال على صاحبه يوم القيامة الا ما لا بد منه : « هر بنائى در روز قيامت و بال صاحب آن است ، مگر آن مقدار كه انسان از آن ناگزير است » ! ( 1 ) . از اين روايت و روايات مشابه آن بينش اسلام كاملا روشن مىشود كه با ساختمانهاى طاغوتى و غافل كننده كه توأم با اسراف و زياده روى است مخالف است و به مسلمانان اجازه نمىدهد همچون مستكبران مغرور و از خدا بى خبر - آن هم در محيطهايى كه معمولا محرومان و نيازمندان مسكن فراوانند - اقدام به چنين ساختمانهايى كنند . ولى جالب اينكه پيامبر اسلام ص براى رسيدن به اين هدف انسانى متوسل به زور نشد ، و هرگز دستور تخريب چنان ساختمانى را نداد ، بلكه از طريق يك واكنش اخلاقى لطيف - رو ترش كردن و بى اعتنايى نمودن - هدف خود را تامين فرمود . سپس به انتقاد ديگر در رابطه با بى رحمى قوم عاد به هنگام نزاع و جدال پرداخته مىگويد : « شما به هنگامى كه كسى را مجازات مىكنيد از حد تجاوز كرده و همچون جباران كيفر مىدهيد » ( * ( وَإِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ ) * ) . ممكن است كسى كارى كند كه مستوجب عقوبت باشد ، اما هرگز نبايد قدم از جاده حق و عدالت فراتر نهيد ، و براى كمترين جرم ، سنگينترين

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيه مورد بحث .