الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

255

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بخشيده است . ولى بت پرستان متعصب در برابر اين سؤال منطقى به همان پاسخ قديمى و تكرارى خود پرداختند و « گفتند : اين مسائل مطرح نيست ، مهم آن است كه ما نياكان خود را يافتيم كه چنين مىكنند » ! ( * ( قالُوا بَلْ وَجَدْنا آباءَنا كَذلِكَ يَفْعَلُونَ ) * ) . اين پاسخ كه بيانگر تقليد كوركورانه آنها از نياكان جاهل و نادانشان بود تنها پاسخى بود كه مىتوانستند به گفته ابراهيم ع بدهند ، پاسخى كه دليل بطلانش در آن نهفته است و هيچ عاقلى به خود اجازه نمىدهد چشم و گوش بسته به دنبال ديگران بيفتد ، به خصوص اينكه معمولا تجربيات آيندگان از گذشتگان بيشتر است ، و دليلى بر تقليد كوركورانه از آنان وجود ندارد . تعبير به * ( كَذلِكَ يَفْعَلُونَ ) * : « آنها چنين مىكردند » تاكيد بيشترى بر تقليد آنها است ، يعنى هر چه آنها مىكردند ما مىكنيم ، عبادت بت باشد يا چيز ديگر ! در اين هنگام ابراهيم لبه تيز حمله خود را متوجه بتها كرد و « گفت آيا اين چيزى را كه شما پيوسته عبادت مىكرديد مشاهده نموديد ؟ » ( * ( قالَ أَ فَرَأَيْتُمْ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ ) * ) . « هم شما و هم پدران پيشين شما » ( * ( أَنْتُمْ وَآباؤُكُمُ الأَقْدَمُونَ ) * ) . « همه آنها دشمن منند مگر پروردگار عالميان » ( * ( فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلَّا رَبَّ الْعالَمِينَ ) * ) . آرى همه آنها با من دشمنند و من با آنها دشمن آشتى ناپذير .