الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
237
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
قابل ملاحظه اى لازم داشت ، ولى طبيعى است كه اين خبر به شهرهاى نزديك به سرعت مىرسد و نيروهاى آماده فورا حركت مىكنند و مقدمه لشگر و گروه ضربت را تشكيل مىدهند ، اما نيروهاى ديگر تدريجا به آنها مىپيوندند . ضمنا براى اينكه زمينه روانى مردم براى اين بسيج عمومى آماده شود دستور داد اعلان كنند « اينها گروه اندكى هستند » ( اندك از نظر تعداد در مقابل فرعونيان و اندك از نظر قدرت ) ( * ( إِنَّ هؤُلاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ ) * ) . بنا بر اين در مبارزه با اين گروه با آن همه قدرتى كه ما داريم جاى هيچگونه نگرانى نيست كه برنده مائيم . « شرذمة » در اصل به معنى گروه اندك و باقيمانده چيزى است ، و به لباس پاره پاره ، « شراذم » گفته مىشود ، بنا بر اين علاوه بر معنى اندك بودن ، پراكندگى نيز در مفهوم آن افتاده است ، گويا فرعون با اين تعبير مىخواست عدم انسجام بنى اسرائيل را از نظر نفرات لشكر نيز مجسم كند . سپس افزود : ما چقدر حوصله كنيم ؟ و تا چه اندازه با اين بردگان سركش مدارا نمائيم ؟ ! « اينها ما را به خشم و غضب آوردهاند » ( * ( وَإِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ ) * ) . فردا مزارع مصر را چه كسى آبيارى مىكند ؟ خانههاى ما را چه كسى مرمت مىكند ؟ بارهاى سنگين را در اين كشور پهناور چه كسى از زمين برمىدارد ؟ چه كسى خدمتكار ما خواهد بود ؟ بعلاوه « ما از توطئه اين گروه ( چه در اينجا باشند و چه بروند ) بيمناكيم ، و براى مقابله با آنها آمادگى كامل و هوشيارى لازم داريم » ( * ( وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ ) * ) . بعضى از مفسران « حاذرون » را از ماده « حذر » به معنى خوف و ترس