عرض كردم بعد از آن كدام گناه ؟ فرمود : اينكه به همسر همسايه ات خيانت كنى در اين هنگام خداوند تصديق سخن پيامبر ص را در اين آيه نازل كرد : * ( وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّه إِلهاً آخَرَ ) * . . . ( 1 ) . گرچه در اين حديث سخن از نوع خاصى از قتل و زنا به ميان آمده ، ولى با توجه به اطلاق مفهوم آيه ، اين حكم درباره همه انواع آن مىباشد و مورد روايت مصداق واضحترى از آن است . از آنجا كه اين سه گناه نهايت اهميت را دارد باز در آيه بعد روى آن تكيه كرده مىگويد : « كسانى كه مرتكب اين امور شوند عذاب آنها در قيامت مضاعف مىگردد ، و با خوارى ، جاودانه در عذاب خواهد ماند » ( * ( يُضاعَفْ لَه الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَيَخْلُدْ فِيه مُهاناً ) * ) . در اينجا دو سؤال پيش مىآيد : نخست اينكه چرا عذاب اين گونه اشخاص مضاعف مىگردد ؟ چرا به اندازه گناهشان مجازات نشوند ؟ آيا اين با اصول عدالت سازگار است ؟ ديگر اينكه در اينجا سخن از خلود و عذاب جاويدان است ، در حالى كه مىدانيم خلود تنها مربوط به كفار است ، و از سه گناهى كه در اين آيه ذكر شده تنها گناه اول كفر مىباشد ، و اما قتل نفس و زنا نمىتواند سبب خلود گردد ؟ مفسران در پاسخ سؤال اول ، بحث بسيار كرده‌اند ، آنچه صحيحتر به نظر مىرسد اين است كه منظور از مضاعف شدن عذاب اين است كه بر هر يك از اين گناهان سه گانه كه در اين آيه مذكور است مجازات جداگانه اى خواهد شد كه مجموعا عذاب مضاعف است . از اين گذشته گاه يك گناه سرچشمه گناهان ديگر مىشود ، مانند كفر كه

--> ( 1 ) صحيح « بخارى » و « مسلم » طبق نقل مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .