در تفسير اين آيه احتمالات ديگرى نيز داده‌اند ، از جمله : جمعى از مفسرين معتقدند كه معنى آيه چنين است : « من از شما هيچگونه پاداشى نمىخواهم مگر اينكه خود بخواهيد اموالى در راه خدا به نيازمندان انفاق كنيد كه آن بسته به ميل خود شما است » ( 1 ) . ولى تفسير اول بسيار نزديكتر به معنى آيه است . از آنچه در بالا گفتيم روشن شد كه ضمير در « عليه » به قرآن و تبليغ آئين اسلام باز مىگردد چرا كه سخن از عدم مطالبه اجر و پاداش در برابر اين دعوت است . اين جمله علاوه بر اينكه بهانه‌هاى مشركان را قطع مىكند ، روشن مىسازد كه قبول اين دعوت الهى بسيار سهل و ساده و آسان و براى همه كس بدون هيچ زحمت و هزينه اى امكان پذير است . و اين خود گواهى است بر صدق دعوت پيامبر ص و پاكى فكر و برنامه او چرا ك مدعيان دروغين حتما براى اجر و پاداشى خواه مستقيم يا غير مستقيم دست به اين كار مىزنند . آيه بعد تكيه گاه اصلى پيامبر را روشن مىسازد و مىفرمايد : « توكل بر خداوندى كن كه زنده است و هرگز نمىميرد » ( * ( وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لا يَمُوتُ ) * ) . و با داشتن تكيه گاه و پناهگاه و سرپرستى كه هميشه زنده است و هميشه زنده خواهد بود نه نيازى به اجر و پاداش آنها دارى ، و نه وحشتى از ضرر و زيان و توطئه آنان . و اكنون كه چنين است « تسبيح و حمد او بجا آور » از نقصها منزه بشمر ، و در

--> ( 1 ) در اين صورت استثناء ، « استثناء منقطع » خواهد بود .