الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
124
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در ميان درياى شور و شيرين قرار مىگيرد و اجازه نمىدهد آنها با هم آميخته شوند . البته امروز ما اين را مىدانيم كه اين حجاب نامرئى همان « تفاوت درجه غلظت آب شور و شيرين » و به اصطلاح تفاوت « وزن مخصوص » آنها است كه سبب مىشود تا مدت مديدى به هم نياميزند . گرچه جمعى از مفسران براى پيدا كردن چنين دو دريايى در روى كره زمين به زحمت افتادهاند كه در كجا درياى آب شيرين در كنار آب شور قرار گرفته و مخلوط نمىشود ، ولى اين مشكل نيز براى ما حل شده است ، زيرا مىدانيم تمام رودخانههاى عظيم آب شيرين كه به درياها مىريزند در كنار ساحل ، دريايى از آب شيرين تشكيل مىدهند و آبهاى شور را به عقب مىرانند و تا مدت زيادى اين وضع ادامه دارد ، و به خاطر تفاوت درجه غلظت آنها از آميخته شدن با يكديگر ابا دارند ، و هر يك به ديگرى « حجرا مهجورا » مىگويد ! جالب اينكه بر اثر جزر و مد آب درياها كه در شبانه روز دو مرتبه بر اثر جاذبه ماه صورت مىگيرد سطح آب دريا به مقدار زيادى بالا و پائين مىرود ، اين آبهاى شيرين كه دريايى را تشكيل دادهاند در مصب همان رودخانهها و نقاط اطراف آن در خشكى پيش مىروند و انسانها از زمانهاى قديم از اين موضوع استفاده كرده ، نهرهاى زيادى در اين گونه مناطق دريا كندهاند و زمينهاى فراوانى را زير كشت درختان بردهاند كه وسيله آبيارى آنها همين آب شيرين است كه به وسيله جزر و مد بر مناطق وسيع گسترش مىيابد . هم اكنون در جنوب ايران شايد مليونها نخل وجود دارد كه ما قسمتى از آن را از نزديك مشاهده كردهايم كه تنها با همين وسيله آبيارى مىشوند ، و در فاصله زيادى از ساحل دريا قرار گرفتهاند ، در سالهايى كه بارندگى كم و آب رودخانههاى عظيمى كه به دريا مىريزد تقليل پيدا كند گاهى آب شور غلبه مىكند كه مردم كشاورز اين سامان از آن سخت نگران مىشوند زيرا به زراعت آنها لطمه مىزند .