نكته‌ها : 1 - هوا پرستى و عواقب دردناك آن بى شك در وجود انسان ، غرائز و اميال گوناگونى است كه همه آنها براى ادامه حيات او ضرورت دارد : خشم و غضب ، علاقه به خويشتن ، علاقه به مال و زندگى مادى و امثال اينها ، و بدون ترديد دستگاه آفرينش همه اينها را براى همان هدف تكاملى آفريده است . اما مهم اين است كه گاه اينها از حد تجاوز مىكنند و پا را از گليمشان فراتر مىنهند و از صورت يك ابزار مطيع در دست عقل در مىآيند و بناى طغيان و ياغىگرى مىگذارند ، عقل را زندانى كرده و بر كل وجود انسان حاكم مىشوند و زمام اختيار او را در دست مىگيرند . اين همان چيزى است كه از آن به « هوا پرستى » تعبير مىكنند كه از تمام انواع بت پرستى خطرناكتر است ، بلكه بت پرستى نيز از آن ريشه مىگيرد . بى جهت نيست كه پيامبر گرامى اسلام ص بت « هوى » را برترين و بدترين بتها شمرده است در آنجا كه مىفرمايد : ما تحت ظل السماء من إله يعبد من دون اللَّه اعظم عند اللَّه من هوى متبع : « در زير آسمان هيچ بتى بزرگتر در نزد خدا از هوى و هوسى كه از آن پيروى كنند وجود ندارد » ! ( 1 ) . و در حديث ديگرى از بعضى پيشوايان اسلام مىخوانيم : ابغض إله عبد على وجه الارض الهوى : « مبغوضترين و منفورترين بتى كه در زمين پرستش شده است بت هوى است » ! و اگر نيك بينديشيم به عمق اين سخن به خوبى واقف مىشويم ، چرا كه هواپرستى سرچشمه غفلت و بى خبرى است ، چنان كه قرآن مىگويد :

--> ( 1 ) تفسير « در المنثور » در ذيل آيه مورد بحث به نقل از تفسير الميزان ج 15 ص 257 .