الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

91

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

قربانى را بر سر و روى بتهاشان مىريختند و منظره اى بسيار زشت و پليد و تنفر آميز پيدا مىكرد كه تعبير فوق ممكن است اشاره به آن نيز باشد . دستور دوم اين است كه : « از سخن باطل و بى اساس بپرهيزيد » ( * ( وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ ) * ) . نكته : « قول زور » چيست ؟ بعضى از مفسران اين را اشاره به كيفيت « لبيك » گفتن مشركان در مراسم حج در جاهليت دانسته‌اند ، زيرا آنها « لبيك » را كه آئينه تمامنماى توحيد و يگانه پرستى است آن چنان تحريف كرده بودند كه مشتمل بر زننده ترين تعبيرات شرك آلود شده بود ، مىگفتند : لبيك لا شريك لك ، الا شريكا هو لك ! تملكه و ما ملك : « دعوتت را اجابت كرديم و به سويت آمديم ، اى خدايى كه شريكى ندارى ، جز شريكى كه مخصوص تو است ، تو مالك او و هر چه او در اختيار دارد هستى » . اين جمله مسلما سخنى باطل و بيهوده بوده ، و مصداق قول زور است كه در اصل به معنى سخن دروغ و باطل و خارج از حد اعتدال مىباشد . با اين حال ، توجه آيه به اعمال مشركان در عصر جاهليت در مراسم حج ، مانع از كلى بودن مفهوم آن كه پرهيز از هر گونه بت در هر شكل و صورت ، و پرهيز از هر گفتار باطل به هر نوع و كيفيت است نمىباشد . لذا در بعضى از روايات « اوثان » تفسير به « شطرنج » ( نوعى از قمار ) و « قول زور » تفسير به « خوانندگى حرام » ( غنا ) و « شهادت به باطل » شده است كه در واقع از قبيل بيان بعضى از افراد اين كلى مىباشد ، نه به معنى انحصار مفهوم