گرد خانه خدا و سر دادن آواى وحدت و تكبير ، پشت دشمنان اسلام را بلرزانند . 3 - بعد فرهنگى : ارتباط قشرهاى مسلمانان در ايام حج مىتواند به عنوان مؤثرترين عامل مبادله فرهنگى و انتقال فكرها در آيد . مخصوصا با توجه به اين نكته كه اجتماع شكوهمند حج ، نماينده طبيعى و واقعى همه قشرهاى مسلمانان جهان است ( چرا كه در انتخاب افراد براى رفتن به زيارت خانه خدا هيچ عامل مصنوعى مؤثر نيست و زوار كعبه از ميان تمام گروه‌ها ، نژادها ، زبانهايى كه مسلمانان به آن تكلم مىكنند بر خاسته و در آنجا جمع مىشوند ) . لذا در روايات اسلامى مىخوانيم : يكى از فوائد حج نشر اخبار و آثار رسول اللَّه ص به تمام جهان اسلامى است . « هشام بن حكم » كه از دوستان دانشمند « امام صادق ( ع ) » است مىگويد : از آن حضرت در باره فلسفه حج و طواف كعبه سؤال كردم ، فرمود : ان اللَّه خلق الخلق . . . و امرهم بما يكون من امر الطاعة فى الدين و مصلحتهم من امر دنياهم فجعل فيه الاجتماع من الشرق و الغرب و ليتعارفوا و لينزع كل قوم من التجارات من بلد الى بلد . . . ، و لتعرف آثار رسول اللَّه ( ص ) و تعرف اخباره و يذكر و لا ينسى : « خداوند اين بندگان را آفريد . . . و فرمانهايى در طريق مصلحت دين و دنيا به آنها داد ، از جمله اجتماع مردم شرق و غرب را ( در آئين حج ) مقرر داشت تا مسلمانان به خوبى يكديگر را بشناسند و از حال هم آگاه شوند ، و هر گروهى سرمايه‌هاى تجارى را از شهرى به شهر ديگر منتقل كنند . . . و براى اينكه آثار پيامبر ص و اخبار او شناخته شود ، مردم آنها را به خاطر آوردند و هرگز فراموش