الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

68

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سپس اضافه مىكند هنگامى كه خانه آماده شد به ابراهيم خطاب كرديم : اين خانه را كانون توحيد كن ، و « چيزى را شريك من قرار مده ، و خانه‌ام را براى طواف كنندگان و قيام كنندگان و ركوع كنندگان و سجود كنندگان پاك كن » ( * ( أَنْ لا تُشْرِكْ بِي شَيْئاً وَطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْقائِمِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ ) * ) ( 1 ) . در حقيقت ابراهيم ع مامور بود خانه كعبه و اطراف آن را از هر گونه آلودگى ظاهرى و معنوى و هر گونه بت و مظاهر شرك پاك و پاكيزه دارد ، تا بندگان خدا در اين مكان پاك جز به خدا نينديشند ، و مهمترين عبادت اين سرزمين را كه طواف و نماز است در محيطى پيراسته از هر گونه آلودگى انجام دهند . از ميان اركان نماز در آيه فوق به سه ركن عمده كه « قيام » و « ركوع » و « سجود » است به ترتيب اشاره شده ، چرا كه بقيه در شعاع آن قرار دارد هر چند جمعى از مفسران « قائمين » را در اينجا به معنى « مقيمين در مكه » تفسير كرده‌اند ولى با توجه به مساله طواف و ركوع و سجود كه قبل و بعد از آن آمده است شك نيست كه قيام در اينجا به معنى قيام نماز است و اين معنى را بسيارى از مفسران شيعه و اهل تسنن برگزيده يا به عنوان يك تفسير نقل كرده‌اند ( 2 ) . ضمنا بايد توجه داشت كه « ركع » جمع « راكع » ( ركوع كننده ) و « سجود » جمع « ساجد » ( سجده كننده ) مىباشد و اينكه در ميان اين دو ( الركع السجود ) واو عطف نيامده ، بلكه به صورت توصيف ذكر شده به خاطر نزديكى اين دو عبارت به يكديگر است .

--> ( 1 ) در آيه فوق جمله اى در تقدير است كه بسيارى از مفسران به آن اشاره كرده‌اند و آن جمله « اوحينا » است . ( 2 ) تفسير الميزان ، تفسير فى ظلال ، تفسير تبيان ، تفسير مجمع البيان و تفسير كبير فخر رازى ذيل آيه مورد بحث .