الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
523
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كه افراد پيروزمند موانع را بر طرف مىسازند و مسير خود را براى رسيدن به مقصد مىشكافند و پيش مىروند ، فلاح در معنى پيروزى به كار رفته است ) و از آنجا كه در آيه اخير سخن از اطاعت به طور مطلق است و در آيه قبل از تسليم در برابر داورى خدا كه يكى عام است و ديگرى خاص ، نتيجه هر دو نيز بايد يكى باشد . قابل توجه اينكه : در آيه اخير براى « فائزون » ، سه وصف ذكر شده است : اطاعت خدا و پيامبر ، خشيت ، و تقوى ، بعضى از مفسران گفتهاند كه اطاعت يك معنى كلى است و خشيت شاخه درونى آن ، و تقوى شاخه بيرونى آن است ، و به اين ترتيب نخست از اطاعت به طور كلى سخن گفته شده ، سپس از شاخه درونى و بعد برونيش . ذكر اين نكته نيز لازم است كه در روايتى در تفسير جمله * ( وَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ) * از امام باقر ع چنين نقل شده ان المعنى بالايه امير المؤمنين ( على ) ع مقصود از اين آيه على ع است ( 1 ) . بدون شك على ع بارزترين مصداق آيه است و منظور از روايت فوق همين است و هرگز عموميت مفهوم آن از بين نمىرود . لحن آيه بعد - و همچنين شان نزولى كه در بعضى از تفاسير در مورد آن وارد شده - نشان مىدهد كه جمعى از منافقان بعد از نزول آيات قبل و ملامتهاى شديد آن از وضع خود سخت ناراحت شدند و خدمت پيامبر ص آمدند و شديدا سوگند ياد كردند كه ما تسليم فرمان توايم قرآن در مقام پاسخ بر آمده و با قاطعيت به آنها گفت : « آنها با نهايت تاكيد سوگند ياد كردند كه اگر به آنها فرمان بدهى از خانه و اموال خود بيرون مىروند ( يا جان خود را بر كف گرفته به سوى ميدان جهاد گام بر مىدارند ) بگو سوگند لازم نيست ، شما عملا طاعت خالصانه و صادقانه
--> ( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 616 .