الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
500
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ولى بعضى ديگر آن را به خدا باز گرداندهاند ، يعنى خداوند از نماز و تسبيح هر يك از آنان آگاه است ، اما تفسير اول با معنى آيه متناسبتر مىباشد ، به اين ترتيب هر يك از تسبيح كنندگان راه و رسم « تسبيح » و شرائط و ويژگيهاى « نماز » خود را مىداند ، اگر منظور « تسبيح آگاهانه » باشد مفهوم اين سخن روشن است اما اگر با زبان حال باشد مفهومش اين است كه هر كدام نظام ويژه اى دارند كه به نوعى گوياى عظمت پروردگار است و هر كدام چهره اى از قدرت و حكمت اويند . 5 - منظور از « صلاة » چيست ؟ جمعى از مفسران مانند « مرحوم طبرسى » در « مجمع البيان » و « آلوسى » در « روح البيان » صلاة را در اينجا به معنى « دعا » تفسير كردهاند كه مفهوم اصلى آن در لغت همين است . و به اين ترتيب موجودات زمين و آسمان با زبان حال ، يا زبان قال ، در پيشگاه خدا دعا مىكنند ، و از محضر او تقاضاى فيض دارند ، و او هم كه فياض مطلق است بر حسب استعدادهايشان به آنها مىبخشد و دريغ ندارد . منتهى هر كدام در عالم خود مىدانند چه نيازى دارند و چه بايد بخواهند و چه دعائى كنند . بعلاوه آنها طبق آياتى كه قبلا اشاره كرديم در پيشگاه با عظمت او خاضعند و در برابر قوانين آفرينش تسليم ، و از سوى ديگر با تمام وجود خود صفات كماليه خدا را بازگو مىكنند ، و هر گونه نقصى را از او نفى مىنمايند ، و به اين ترتيب عبادات چهارگانه آنها « حمد » و « تسبيح » و « دعا » و « سجود » تكميل مىشود .