اين تفسير اقامه شده است . 2 - منظور از تسبيح و حمد همان چيزى است كه ما آن را « زبان حال » مىناميم ، يعنى مجموعه نظام جهان هستى و اسرار شگفتانگيزى كه در هر يك از موجودات اين عالم نهفته است ، با زبان بىزبانى ، با صراحت و به طور آشكار از قدرت و عظمت خالق خود ، و علم و حكمت بى انتهاى او سخن مىگويند ، چرا كه هر موجود بديع و هر اثر شگفتانگيزى ، حتى يك تابلو نفيس نقاشى يا يك قطعه شعر زيبا و نغز ، حمد و تسبيح ابداع كننده خود مىگويد ، يعنى از يك سو صفات بر جسته او را بيان مىدارد ( حمد ) و از سوى ديگر عيب و نقص را از او نفى مىكند ( تسبيح ) تا چه رسد به اين جهان با عظمت و آن همه عجائب و شگفتيهاى بىپايانش . ( براى شرح بيشتر به جلد 12 تفسير نمونه صفحه 133 به بعد مراجعه فرمائيد ) . البته اگر جمله « * ( يُسَبِّحُ لَه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * » به معنى تسبيح گفتن كسانى كه در آسمانها و زمين هستند بگيريم و ظاهر كلمه « من » را در ذوى - العقول حفظ كنيم ، « تسبيح » در اينجا به معنى اول خواهد بود كه يك تسبيح آگاهانه و اختيارى است ولى لازمه اين سخن آن است كه براى پرندگان نيز چنين شعورى قائل باشيم زيرا پرندگان در آيه فوق در كنار « * ( مَنْ فِي السَّماواتِ ) * » قرار گرفته‌اند ، البته اين موضوع عجيب نيست ، زيرا در بعضى ديگر از آيات قرآن چنين دركى براى بعضى از پرندگان آمده است ( به تفسيرى كه در ذيل آيه 38 سوره انعام جلد 5 صفحه 221 آورديم مراجعه فرمائيد ) . 3 - تسبيح ويژه پرندگان در اينكه چرا در آيه فوق از ميان تمام موجودات جهان روى تسبيح