الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
436
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مىروم و اين ماجرا را بازگو مىكنم ، هنگامى كه چشم رسول خدا ص به او افتاد فرمود چه شده است ؟ و جوان ماجرا را نقل كرد ، در اين هنگام جبرئيل ، پيك وحى خدا نازل شد و آيه فوق را آورد ( * ( قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ ) * . . . ) ( 1 ) . تفسير : مبارزه با چشمچرانى و ترك حجاب پيش از اين هم گفتهايم كه اين سوره در حقيقت سوره عفت و پاكدامنى و پاكسازى از انحرافات جنسى است ، و بحثهاى مختلف آن از اين نظر انسجام روشنى دارد ، آيات مورد بحث كه احكام نگاه كردن و چشمچرانى و حجاب را بيان مىدارد نيز كاملا به اين امر مربوط است و نيز ارتباط اين بحث با بحثهاى مربوط به اتهامات ناموسى بر كسى مخفى نيست . نخست مىگويد : « به مؤمنان بگو چشمهاى خود را ( از نگاه كردن به زنان نامحرم و آنچه نظر افكندن بر آن حرام است ) فرو گيرند ، و دامان خود را حفظ كنند » ( * ( قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ) * ) . « يغضوا » از ماده « غض » ( بر وزن خز ) در اصل به معنى كم كردن و نقصان است و در بسيارى از موارد در كوتاه كردن صدا يا كم كردن نگاه گفته مىشود ، بنا بر اين آيه نمىگويد مؤمنان بايد چشمهاشان را فرو بندند ، بلكه مىگويد بايد نگاه خود را كم و كوتاه كنند ، و اين تعبير لطيفى است به اين منظور كه اگر انسان به راستى هنگامى كه با زن نامحرمى روبرو مىشود بخواهد چشم خود را به كلى ببندد ادامه راه رفتن و مانند آن براى او ممكن نيست ، اما اگر نگاه را از صورت
--> ( 1 ) وسائل الشيعه جلد 14 صفحه 139 و تفسير نور الثقلين و الميزان و روح المعانى ( با تفاوت مختصرى ) ذيل آيه مورد بحث .