و اعمال شيطانى گاه به صورت تدريجى و كم رنگ است و اگر در همان گامهاى نخست كنترل نشود وقتى انسان متوجه مىگردد كه كار از كار گذشته است ، بنا بر اين هنگامى كه نخستين وسوسه‌هاى اشاعه فحشاء يا هر گناه ديگر آشكار مىشود ، بايد همانجا در مقابل آن ايستاد تا آلودگى گسترش پيدا نكند . در نخستين آيه روى سخن را به مؤمنان كرده ، مىگويد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از گامهاى شيطان پيروى نكنيد ، و هر كس از گامهاى شيطان پيروى كند به انحراف و گمراهى و فحشاء و منكر كشيده مىشود چرا كه شيطان دعوت به فحشاء و منكر مىكند » ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ فَإِنَّه يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَالْمُنْكَرِ ) * ) ( 1 ) . اگر « شيطان » را به معنى وسيع كلمه ، يعنى « هر موجود موذى و تبهكار و ويرانگر » تفسير كنيم گستردگى اين هشدار در تمام ابعاد زندگى روشن مىشود . هرگز يك انسان پاكدامن و با ايمان را نمىشود يك مرتبه در آغوش فساد پرتاب كرد ، بلكه گام به گام اين راه را مىسپرد : گام اول معاشرت و دوستى با آلودگان است . گام دوم شركت در مجلس آنها . گام سوم فكر گناه . گام چهارم ارتكاب مصاديق مشكوك و شبهات . گام پنجم انجام گناهان صغيره . و بالآخره در گامهاى بعد گرفتار بدترين كبائر مىشود ، درست به كسى

--> ( 1 ) جمله « * ( وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ فَإِنَّه يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ ) * » در حقيقت محذوفى دارد ( جزاى شرط ) و تقدير چنين است « و من يتبع خطوات الشيطان ارتكب الفحشاء و المنكر ، فانه يا مر بهما » ( روح المعانى جلد 18 صفحه 112 ذيل آيات مورد بحث ) . و بايد توجه داشت كه جمله * ( فَإِنَّه يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ ) * نمىتواند جزاى شرط باشد .