به هر حال در مجموع ، « مدنى » بودن سوره قوىتر به نظر مىرسد . از نظر محتوا مطالب اين سوره را به چند بخش مىتوان تقسيم كرد : 1 - آيات فراوانى كه در زمينه « معاد » و دلائل منطقى آن ، و انذار مردم غافل از صحنه‌هاى قيامت ، و مانند آن است كه از آغاز اين سوره شروع مىشود و بخش مهمى از آن را در بر مىگيرد . 2 - بخش قابل ملاحظه اى نيز از مبارزه با شرك و مشركان ، سخن مىگويد و با توجه دادن به آيات پروردگار در عالم هستى انسانها را متوجه عظمت آفريدگار مىسازد . 3 - بخشى از اين سوره نيز مردم را به بررسى سرنوشت عبرتانگيز گذشتگان و عذابهاى دردناك الهى كه بر آنها نازل شد دعوت كرده ، از جمله سرنوشت قوم نوح و عاد و ثمود ، و قوم ابراهيم و لوط ، و قوم شعيب و موسى را يادآور مىشود . 4 - بخش ديگرى از آن پيرامون مساله حج و سابقه تاريخى آن از زمان ابراهيم ع و سپس مساله قربانى و طواف و مانند آن است . 5 - بخشى از آن هم پيرامون مبارزه در برابر ظالمان و پيكار با دشمنان مهاجم ، است . 6 - و سرانجام قسمتى از آن پند و اندرزهايى است در زمينه‌هاى مختلف زندگى و تشويق به نماز و زكات و امر به معروف و نهى از منكر و توكل و توجه به خداوند . فضيلت تلاوت سوره حج در حديثى از پيامبر گرامى اسلام ص مىخوانيم : من قرء سورة الحج اعطى من الاجر كحجة حجها ، و عمرة اعتمرها ، بعدد من حج و اعتمر فيما مضى و فيما بقى ! : « هر كس سوره حج را بخواند پاداش حج و عمره را خدا به او