آرى مشركان تنها روى ادعا تكيه دارند و دليلهاى آنها همچون تقليد كوركورانه از نياكان و خرافاتى همانند آن ، مطالبى واهى و بى اساس است ، آنها معاد را با آن دلائل روشن انكار مىكنند اما شرك را با نداشتن هيچگونه دليل پذيرا مىشوند و مسلم است كه خداوند به حساب اين گونه افراد كه فرمان عقل را زير پا گذارده و آگاهانه در بيراهه‌هاى كفر و شرك سرگردان شده‌اند مىرسد . و در پايان آيه مىفرمايد « كافران رستگار نخواهند شد » و نتيجه كارشان در اين حسابرسى الهى روشن است ( * ( إِنَّه لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ ) * ) . چه جالب است كه اين سوره با « قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ » آغاز شد و با « * ( لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ ) * » بحثهايش به پايان مىرسد ، و اين است دورنماى زندگى مؤمنان و كافران از آغاز تا انجام . در آخرين آيه اين سوره شريفه به عنوان يك نتيجه گيرى كلى روى سخن را به پيامبر گرامى ص كرده ، مىگويد : « بگو پروردگارا ! مرا ببخش ، و مشمول رحمت خود قرار ده و تو بهترين رحم كنندگانى » ( * ( وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ ) * ) . اكنون كه گروهى در بيراهه شرك سرگردانند و جمعى گرفتار ظلم و ستم ، تو خود را به خدا بسپار و در پناه لطف و رحمت او قرار ده و از او آمرزش و غفران بطلب . و مسلم است اين دستور براى همه مؤمنان است هر چند مخاطب شخص