ترجمه : 75 - و اگر به آنها رحم كنيم و گرفتاريها و مشكلاتشان را بر طرف سازيم ( نه تنها بيدار نمىشوند ) بلكه در طغيانشان اصرار مىورزند و ( در اين وادى ) سرگردان مىمانند . 76 - ما آنها را به عذاب و بلا گرفتار ساختيم ( تا بيدار شوند ) اما آنها نه در برابر پروردگارشان تواضع كردند و نه به درگاهش تضرع مىكنند . 77 - ( اين وضع هم چنان ادامه مىيابد ) تا زمانى كه درى از عذاب شديد به روى آنها بگشائيم ، و چنان گرفتار شوند كه به كلى مايوس گردند ! . 78 - او كسى است كه براى شما گوش و چشم و قلب ( عقل ) ايجاد كرد ، اما كمتر شكر او را به جا مىآوريد . 79 - او كسى است كه شما را در زمين آفريد و به سوى او محشور مىشويد . 80 - او كسى است كه زنده مىكند و مىميراند و آمد و شد شب و روز از آن اوست ، آيا انديشه نمىكنيد ؟ ! تفسير : طرق مختلف بيدار سازى الهى از آنجا كه در آيات گذشته سخن از بهانه‌هاى مختلفى بود كه منكران حق براى سرپيچى از دعوت پيامبران عنوان مىكردند ، در آيات مورد بحث خداوند از طرق اتمام حجت و بيدارسازى آنها سخن مىگويد . نخست مىفرمايد : گاه آنها را مشمول نعمت خود مىسازيم تا بيدار شوند ، ولى « اگر آنها را بوسيله نعمتها و بر طرف ساختن امواج بلاها مشمول لطف خود قرار دهيم چنان آلوده‌اند كه باز در طغيانشان اصرار و لجاجت مىورزند و در اين وادى هم چنان سرگردان مىمانند » ( * ( وَلَوْ رَحِمْناهُمْ وَكَشَفْنا ما بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ ) * ) . و گاه آنها را با حوادث دردناك گوشمالى مىدهيم تا اگر از طريق رحمت