الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
274
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
70 - يا مىگويند او ديوانه است ؟ ! ، ولى او حق را براى آنها آورده اما اكثرشان از حق كراهت دارند . 71 - و اگر حق از هوسهاى آنها پيروى كند آسمانها و زمين و تمام كسانى كه در آنها هستند تباه مىشوند ، ولى ما قرآنى به آنها داديم كه مايه يادآورى ( و مايه شرف و حيثيت آنها ) است اما آنان از چنين چيزى رويگردانند . 72 - يا اينكه تو از آنها مزد و هزينه اى ( در برابر دعوتت ) مىخواهى ؟ در حالى كه مزد پروردگارت بهتر است و او بهترين روزى دهندگان است . 73 - به طور قطع و يقين تو آنها را به صراط مستقيم دعوت مىكنى . 74 - اما كسانى كه به آخرت ايمان ندارند از اين صراط منحرفند . تفسير : بهانههاى رنگارنگ منكران در تعقيب آيات گذشته كه سخن از اعراض و استكبار كفار در برابر پيامبر اسلام ص بود در آيات مورد بحث از بهانه هايى كه ممكن است آنها براى خود در اين زمينه بتراشند و پاسخ دندانشكن آن سخن ميگويد ، ضمنا علل واقعى اعراض و روىگردانى آنها را نيز شرح مىدهد كه در واقع در پنج قسمت خلاصه مىشود : نخست مىگويد : « آيا آنها در اين گفتار ( آيات الهى ) تدبر و انديشه نكردند » ؟ ( * ( أَ فَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ ) * ) . آرى نخستين عامل بدبختى آنها تعطيل انديشه و تفكر در محتواى دعوت تو است ، كه اگر بود مشكلات آنها حل مىشد . در دومين مرحله مىگويد : « يا اينكه مطالبى براى آنها آمده است كه براى نياكانشان نيامده » ؟ ! ( * ( أَمْ جاءَهُمْ ما لَمْ يَأْتِ آباءَهُمُ الأَوَّلِينَ ) * ) . يعنى اگر توحيد و معاد و دعوت به نيكيها و پاكيها تنها از ناحيه تو بود ، ممكن بود بهانه كنند كه اينها سخنان نو ظهورى است كه ما نمىتوانيم زير بار آن برويم .