الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

269

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

روشن را مشاهده كنند ، شايد به خود آيند و به سوى خدا باز گردند سپس اضافه مىكند : « آنها اعمالى جز اين هم دارند كه پيوسته آن را انجام مىدهند » ( * ( وَلَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِكَ هُمْ لَها عامِلُونَ ) * ) . مفسران براى جمله « * ( لَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِكَ ) * » تفسيرهاى گوناگونى گفته‌اند : بعضى آن را اشاره به اعمال خلاف و زشتى مىدانند كه به خاطر جهل و نادانى از آنها سر مىزند ( بنا بر اين « ذلك » اشاره به جهل آنها است ) و اعمال اشاره به گناهانى است كه از آنها از اين رهگذر سر مىزند . بعضى ديگر گفته‌اند : منظور اين است كه آنها علاوه بر كفر عقيدتى از نظر عمل نيز آلودگى فراوان دارند . و بالآخره بعضى احتمال داده‌اند كه منظور اين است : برنامه اين كافران با برنامه مؤمنان به كلى از هم جدا است و دو خط مختلف را تعقيب مىكند . اين تفسيرها در نهايت ، منافاتى با هم ندارند و قابل جمعند ، آنچه بايد به آن توجه داشت اين است كه سر چشمه اعمال ننگين آنان همان قرار گرفتن قلبهايشان در « غمره » و فرو رفتن در جهل و نادانى است . اما آنها در اين غفلت و بيخبرى هم چنان باقى مىمانند « تا روزى كه مترفين را ( آنان كه غرق ناز و نعمتند ) در چنگال عذاب گرفتار سازيم در اين هنگام نعره استغاثه آميز آنها همچون نعره وحوش بيابان برمىخيزد » و از سنگينى عذاب و مجازات دردناك الهى ناله سر مىدهند ( * ( حَتَّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ ) * ) ولى به آنها خطاب مىشود « فرياد نكنيد و ناله نزنيد كه شما امروز از ناحيه ما يارى نخواهيد شد » ! ( * ( لا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ إِنَّكُمْ مِنَّا لا تُنْصَرُونَ ) * ) .