الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
264
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كرده است و آثار آن در عملشان و مراقبتهايشان نسبت به دستورات الهى نمايان است ، و به تعبير ديگر « اشفاق » مرحله تكامل « خشيت » است كه در عمل اثر مىگذارد و به پرهيز از گناه و انجام مسئوليتها وا مىدارد . سپس اضافه مىكند : « كسانى كه به آيات پروردگارشان ايمان مىآورند » ( * ( وَالَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ) * ) . بعد از مرحله ايمان به آيات پروردگار ، مرحله تنزيه و پاك شمردن او از هر گونه شبيه و شريك فرا مىرسد و مىگويد : « كسانى كه نسبت به پروردگارشان شرك نمىورزند » ( * ( وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ ) * ) . در واقع نفى شرك ، نتيجه ايمان به آيات پروردگار و معلول آن است ، و يا به تعبير ديگر ايمان به آيات پروردگار به « صفات ثبوتى » او اشاره مىكند و نفى شرك اشاره به « صفات سلبى » است ، به هر حال نفى هر گونه شرك - اعم از آشكار و نهان - ( جلى و خفى ) در اين جمله درج است . بعد از اين ، مرحله ايمان به معاد و رستاخيز و توجه خاصى كه مؤمنان راستين به اين مساله دارند فرا مىرسد ، توجهى كه آنها را در عمل ، كاملا كنترل مىكند ، مىگويد : « و كسانى كه نهايت تلاش و كوشش را در انجام اطاعات و اداى حقوق مردم و حق پروردگار دارند اما با اين حال خود را مقصر مىدانند و دلهايشان ترسان است از اينكه سرانجام به سوى پروردگارشان باز مىگردند » ( * ( وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ ) * ) . اينان همچون افراد كوته فكر و دون همت نيستند كه با انجام يك عمل كوچك خود را از مقربان درگاه خدا پندارند و چنان حالت عجبى پيدا كنند