الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
256
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و حساب اعمال او را دقيقا نگاه مىدارد ، بدون شك اين توجه در اصلاح عمل او مؤثر است . و از اين گذشته تعبيرات آيه فوق از طريق برانگيختن حس شكرگزارى انسان در برابر نعمتهاى پاكيزه اى كه نصيب او شده نيز روى اعمال انسان مؤثر است . به اين ترتيب در اين آيه از سه جهت براى انجام عمل صالح كمك گرفته شده است : از جهت تاثير غذاى پاك بر صفاى قلب ، و از جهت تحريك حس شكر - گزارى ، و از جهت توجه دادن به اينكه خدا شاهد و ناظر اعمال آدمى است . و اما واژه « طيب » چنان كه قبلا هم گفتهايم به معنى هر چيز پاك و پاكيزه در مقابل « خبيث » ( ناپاك ) است ، راغب در مفردات مىگويد : « طيب » در اصل به معنى هر امر لذتبخش است خواه حواس انسان از آن لذت ببرد و يا روح و جان انسان ، ولى در شرع به معنى چيزى است كه پاك و حلال باشد . به هر حال بسيارى از بحثهاى قرآن پيرامون طيب و طيبات دور مىزند : - به پيامبران دستور مىدهد تنها از غذاى طيب تغذيه كنند . - نه تنها به پيامبران ، به همه مؤمنان خطاب مىكند : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ ، « اى كسانى كه ايمان آورديد از طيباتى كه به شما روزى دادهايم بخوريد » ( بقره - 172 ) . - اعمال و سخنانى به مقام قرب او راه مىيابند كه طيب و پاك باشند إِلَيْه يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُه : « كلمات طيب به مقام قرب او صعود مىكند و عمل صالح را بالا مىبرد » ( فاطر - 10 ) . - و نيز يكى از افتخارات بزرگى كه خداوند به انسان داده ، و به عنوان يكى از نشانههاى برترى او بر ساير موجودات مىشمرد استفاده از طيبات است وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ