الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

195

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بر تمام ذرات وجودشان اثر مىگذارد ، خود را ذره‌اى مىبينند در برابر وجودى بى پايان ، و قطره اى در برابر اقيانوسى بيكران . لحظات اين نماز هر كدام براى او درسى است از خودسازى و تربيت انسانى و وسيله اى است براى تهذيب روح و جان . در حديثى مىخوانيم كه پيامبر ص مردى را ديد كه در حال نماز با ريش خود بازى مىكند فرمود : اما انه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه ! : « اگر او در قلبش خشوع بود اعضاى بدنش نيز خاشع مىشد » ( 1 ) . اشاره به اينكه خشوع يك حالت درونى است كه در برون اثر مىگذارد . پيشوايان بزرگ اسلام آن چنان خشوعى در حالت نماز داشتند كه به كلى از ما سوى اللَّه بيگانه مىشدند ، تا آنجا كه در حديثى مىخوانيم : پيامبر اسلام ص گاه به هنگام نماز به آسمان نظر مىكرد اما هنگامى كه آيه فوق نازل شد ديگر سر بر نمىداشت و دائما به زمين نگاه مىكرد » ( 2 ) . دومين صفتى را كه بعد از صفت خشوع براى مؤمنان بيان مىكند اين است كه : « آنها از هر گونه لغو و بيهودگى رويگردانند » ( * ( وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ ) * ) . در واقع تمام حركات و خطوط زندگى آنان هدفى را دنبال مىكند ، هدفى مفيد و سازنده چرا كه لغو به معنى كارهاى بى هدف و بدون نتيجه مفيد است . در حقيقت لغو همانگونه كه بعضى از مفسران بزرگ گفته‌اند هر گفتار و عملى است كه فايده قابل ملاحظه اى نداشته باشد ، و اگر مىبينيم بعضى از مفسران آن را به باطل تفسير كرده‌اند .

--> ( 1 ) تفسير صافى و تفسير مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث . ( 2 ) تفسير مجمع البيان و تفسير فخر رازى ذيل آيه مورد بحث .